اهرام مصر

اهرام مصر

اهرام مصر آرامگاه فراعنه بزرگ اهرام
عظیمی بود . بناهای بسیار بزرگی از سنگ که برای نگهداری دائمی پیکر فرعون طراحی شده
بودند . این اهرام در جیزه ، منطقه ای خارج از شهر باستانی ممفیس در غرب رود نیل
قرار داشتند . این اهرام نه تنها آرامگاه فراعنه ، بلکه نمادی از قدرت عظیم و
همیشگی فرعون بود .
روند ساختن اهرام خود نشاندهنده این بود که حاکم در
تنظیم منابع کشور چقدر با کفایت است . فراعنه سلطنت قدیم اهرام متعددی ساختند به
طوری که این دوره را عصر اهرام می
نامند. 

 

 

 

 

 

 

 

 

طی دوره سلطنت قدیم ، معمار اصلی فرعون مسئول طراحی
آرامگاه وی بود . یکی از وظایف او این بود که مطمئن شود که مطابق رسوم مصر باستان
مدخل ورودی آرامگاه رو به شمال باشد . برای انجام این وظیفه ، معمار از دانش نجوم
استفاده می کرد . ابتدا کارگران با خشت گلی دیواری گرد می ساختند تا یک افق مصنوعی
به وجود بیاید . هنگام شب دستیار معمار در حالی که در مرکز دایره ایستاده بود ،
محلی را که ستاره ای در آسمان طلوع می کرد ، مشخص می نمود . هنگام سحر نیز محل غروب
ستاره را مشخص می کرد . سپس از این دو نقطه دو خط به مرکز دایره کشیده می شد و
زاویه حاصل بین این دو خط نصف می شد . خط نیمساز زاویه رو به شمال حقیقی بود .
مصری ها ریاضیات را به وجود آوردند تا در ساختن اهرام به انها
کمک کند .
قبل از اقدام به ساختن اهرام آن ها باید محاسبه می کردند که برای
ساخت هرم چه مقدار سنگ لازم است ، دیواره ها باید دقیقا با چه زاویه ای ساخته شوند
و تامین غذای کارگران ، فرعون چه مقدار غذا باید تهیه کند . به این ترتیب آن ها
نظام کتابت ارقام را بر اساس عدد ده _ شبیه به نظام ده دهی امروزی _ ابداع کردند .
همچنین کسر را به وجود آوردند و برای تسهیل شمارش ، جمع و تفریق از تلفیق کسر و عدد
صحیح استفاده می کردند . مصری ها فرمول هایی برای اندازه گیری
مساحت مربع ، مثلث، دایره و نیز حجم استوانه ، کره و هرم به دست آوردند
.
 

 

 

 

 

 

 

 

 

هرم زوسر  ( جوسر )

 

 

 

آرامگاه های فراعنه ابتدایی همگی چهارگوشهای بزرگ و یک
طبقه ای بود که از خشت ساخته شده بود و به ان " مصطبه " می گفتند . نخستین هرم برای
" زوسر " ( جوسر ) نخستین فرعون مقتدر سلطنت قدیم و بنیانگذار سلسله سوم ساخته شد
معمار اعظم فرعون " ایمحوتپ " بر ساخت ان نظارت می کرد
. ایمحوتپ برای بقای ساختمان آرامگاه تصمیم گرفت از سنگ به جای آجر گلی استفاده کند
. سپس او ساخت یک مصطبه مربعی شکل را آغاز کرد ، سپس به تدریج طبقات کوچک تری روی
آن ساخت ، تا هرم پله پله عظیم ساخته شد . ارتفاع این هرم حدود شصت متر بود و
نخستین بنای سنگی عظیم در جهان به شمار می رود . با گذشت زمان ، طرح هرمها تغییر
یافت و فرمانروایان ساختن هرمهایی با دیواره های صاف را آغاز کردند . هر یک از
اهرام یک قاعده مستطیلی شکل و چهار وجه صاف مثلثی داشت که در قله هرم به یکدیگر می
رسیدند . نخستین فرمانروایی که چنین هرمی ساخت " سنفرو " ، بینانگذار سلسله چهارم
بود . هرم او به مراتب بزرگتر از هرم " زوسر " و " خوفو " ، پسر " سنفرو " بزرگ
ترین هرم را در سال 2500 قبل از میلاد ساخت . این هرم را هرم
اعظم
می نامیدند . هرم اعظم هنگامی که ساخت هرم اعظم به پایان رسید ، قله ان
تقریبا صد و پنجاه متر بالاتر از سطح زمین بود و بیش از سیزده
هکتار
مساحت داشت . در ساخت هرم اعظم بیش از دو
میلیون
تخته سنگ به کار رفته بود و هرم توسط کارگران بدون کمک حیوانات ،
ابزار تخصصی یا حتی چرخ ساخته شد .

 

بر اساس گفته " ژان فرانسوا شامپو
لیون " : " هیچ کس در دنیای کهن و یا دنیای امروزی مثل مصری های باستان درکی این
چنین عالی و والا از هنر ساختمان نداشته است . "
مورخان معتقدند که برای
ساختن هرم اعظم حدود صد هزار کارگر به مدت بیست سال کار کرده اند . اغلب کسانی که
به عنوان کارگر ساختمانی در مصر باستان کار می کردند ، رعایایی بودند که در فصل
طغیان نیل که نمی توانستند در مزارع کشت و زرع کنند ، در اهرام کار می کردند .
علاوه بر کارگران کاتبان ، نقشه برداران ، نجاران و حجاران نیز در اهرام کار می
کردند . از هیچ برده ای برای کار استفاده نمی شد تا بعد ا که
فراعنه مصر امپراطوری مصر را به وجود آوردند و اسیران جنگی زیادی با خود آورند
.

 

هنگامی که محل هرم انتخاب می شد ، کارگران برای یافتن و
حمل سنگ بسیج می شدند . بعضی از سنگ ها سنگ خارا بود که از " آسوان " ، حدود ششصد
کیلو متری جنوب ، آورده می شدند . صنعتگران بسیار ماهر برای شکل دادن تخته سنگهای
عظیم الجثه از ابزار ساده مسی و سنگی استفاده می کردند . این کار به حدی دشوار بود
که ان ها را به گروه های ساختمانی مختلف از قبیل " گروه شکیبا " و " گروه زورمند "
تقسیم می کردند . پس از شکل دادن تخته سنگها ، آن ها را که حدود 2/5 تن وزن داشتند
، روی ارابه های چوبی می گذاشتند و با طناب می بستند . این ارابه ها با مسیری که با
الوار فرش شده بود ، به سوی رود نیل کشیده می شد . در ان جا سنگ ها را روی کر جی
های خاصی که با شن پر شده بودند ، می گذاشتند و به محل آرامگاه می بردند . در محل آرامگاه سنگها را تخلیه می کردند و روی سطوح شیبدار بزرگ بالا
می کشیدند ، این اهرام که از دور در آسمان جلوه گر می شدند ، نماد سلطه فراعنه قدیم
بر تمام زندگی دنیوی و اخروی در مصر باستان بود .
فراعنه با حکومت و نیز
اعتبار مذهبیشان در مورد اقتصاد و سیاست مصر ، ایین مذهبی مصر و حتی این که کدام یک
از مصریان امتیاز سفر زندگی بعد از مرگ را دارند تصمیم گیری می کردند . شاید در هیچ
جای دیگری مثل " ممفیس " ، پایتخت مصر در دوره سلطنت قدیم ، نفوذ فراعنه تا این حد
نمایان نبوده است .

 


 

[ ۱۳٩٢/۱٠/٢٩ ] [ ۱۱:٥۳ ‎ق.ظ ] [ neda ] [ نظرات () ]